ΦΙΛΙΠ ΡΟΘ

ΦΕΥΓΕΙ ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ

basel-2.jpg!Blog

[…] Για μέρες ολόκληρες μοναχικής δουλειάς εξευμενιζόμουν με την πολυτελή αίσθηση της ικανοποίησης. Η μοναξιά, η συντριπτική μοναξιά, ήταν παροδική και μπορούσα να τη χειριστώ: όταν με τύλιγε στη διάρκεια της μέρας, σηκωνόμουν από το γραφείο μου και έκανα έναν περίπατο μερικών χιλιομέτρων στο δάσος ή στις όχθες του ποταμού ενώ, όταν τρύπωνε στα μουλωχτά τη νύχτα, άφηνα προσωρινά στην άκρη το βιβλίο που διάβαζα και άκουγα κάτι που απαιτούσε όλη μου την προσοχή –ένα κουαρτέτο του Μπάρτοκ, ας πούμε. ΄Ετσι αποκαθιστούσα τη σταθερότητα και έκανα ανεκτή τη μοναξιά. Τελικά, το να μη χρειάζεται να παίζω κάποιο ρόλο ήταν προτιμότερο από τις προστριβές, τον εκνευρισμό, τις συγκρούσεις, τη ματαιότητα και την αηδία που, καθώς ο άνθρωπος μεγαλώνει, μπορεί να κάνουν εντελώς ανεπιθύμητες τις πολύπλευρες σχέσεις που συνθέτουν μια πλούσια, γεμάτη ζωή.

Alban Berg Quartet, Bartok String Quartet No.6, 1st Mov

http://youtu.be/ezbscD65ZIE

Gerhard_Richter

[…] Ακριβώς έξω απ’το παράθυρο, τα ριπιδοειδή φύλλα μιας ροβίνιας είχαν μόλις αρχίσει να χάνουν το καλοκαιρινό τους πράσινο. Μια ηχογράφηση των Τεσσάρων τελευταίων τραγουδιών του Στράους έπαιζε απαλά στο βάθος την ώρα που έμπαινα στο διαμέρισμα και, όταν ο Μπίλι πήγε να σβήσει το CD player, αναρωτήθηκα αν τα Τέσσερα τελευταία τραγούδια τα άκουγε εκείνη ή εκείνος πριν έρθω, ή αν η άφιξη μου είχε ωθήσει τον έναν ή τον άλλο να ακούσει μια τόσο δραματικά ελεγειακή, συναρπαστικά συναισθηματική μουσική, γραμμένη από έναν γέρο άνθρωπο στο τέλος της ζωής του

“Το αγαπημένο του όργανο είναι η γυναικεία φωνή”, είπα.

“Ή οι δύο φωνές”, είπε ο Μπίλι. “Ο αγαπημένος του συνδυασμός ήταν το γυναικείο ντουέτο. Το τέλος του Ιππότη με το ρόδο. Το τέλος της Αραμπέλα. Στην Αιγυπτία Ελένη”.

“Γνωρίζεται κάλα τον Στράους”, του είπα.

“Ξέρετε, και το δικό μου αγαπημένο όργανο είναι η γυναικεία φωνή”.

Η πρόθεση του πίσω απ’ αυτά τα λόγια ήταν να κολακέψει τη γυναίκα του, αλλά προσποιήθηκα ότι δεν το κατάλαβα. “Γράφετε και σεις μουσική;” τον ρώτησα.

“Όχι, όχι”, είπε ο Μπίλι. “Αρκετές δυσκολίες έχω με τη μυθοπλασία”.

reading.jpg!Blog

Elisabeth Schwarzkopf – FOUR LAST SONGS

http://youtu.be/Cs0vSC9DUhU

Strauss: Arabella / Fleming · Hampson · Thielemann · Berliner Philharmoniker

http://youtu.be/QU9wf0qGddk

Leontyne Price – Zweite Brautnacht (Die Ägyptische Helena, Richard Strauss)

http://youtu.be/J8whx6nI1cs

Der Rosenkavalier finale – Karajan Schwarzkopf Ludwig Randall

http://youtu.be/qLrPE2fqxPM

abstraktes-bild-abstract-painting-1976

ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΤΙΓΜΑ

Gerhard-Richter_4

[…] Καθώς κατευθυνόμουν προς μια απομονωμένη θέση που είχα εντοπίσει, ένα από τα λίγα κενά καθίσματα κοντά στη σκηνή όπου κανείς δεν είχε αφήσει κάποιο πουλόβερ ή μπουφάν για να δείξει ότι ήταν πιασμένο, σκεφτόμουν ότι πηγαίναμε όλοι μαζί κάπου, για την ακρίβεια ότι είχαμε φύγει ήδη και είχαμε φτάσει στον προορισμό μας, αφήνοντας πίσω μας τα πάντα…ενώ προετοιμαζόμαστε απλώς ν’ακούσουμε τη Συμφωνική της Βοστόνης να κάνει πρόβα κομμάτια του Ραχμάνινοφ, του Προκόφιεφ, του Ρίμσκι-Κόρσακοφ. Το δάπεδο στο Μουσικό Περίπτερο είναι πατημένο χώμα, ό,τι πρέπει δηλαδή για να σου θυμίζει πως το κάθισμα σου πατάει σε στερεό έδαφος κουρνιασμένα στην κορυφή της κατασκευής, τα πουλιά που το τιτίβισμά τους ακούς μες στη βαριά σιωπή ανάμεσα στις κινήσεις της ορχήστρας, χελιδόνια και τρυποφράχτες που φτάνουν φτεροκοπώντας από τα δάση χαμηλότερα στο λόφο και μετά ξαναφεύγουν σαν αστραπή, έτσι όπως δεν θα τολμούσε να δραπετεύσει κανένα πουλί από την πλωτή κιβωτό του Νώε. Βρισκόμαστε τρεις ώρες με το αυτοκίνητο δυτικά του Ατλαντικού, αλλά δεν μπορούσα να διώξω από το μυαλό μου αυτή τη διπλή αίσθηση ότι από τη μια βρισκόμουν εκεί που βρισκόμουν και από την άλλη ότι είχα σαλπάρει, μαζί με τους υπόλοιπους απόμαχους της ζωής, για ένα μυστηριώδες υδάτινο άγνωστο.

Ήταν μόνο ο θάνατος αυτό που είχα στο μυαλό μου όταν σκεφτόμουν αυτό το μπαρκάρισμα; Ο θάνατος κι ο εαυτός μου; Ο θάνατος και ο Κόλμαν; Ή ο θάνατος και μια σύναξη ανθρώπων που μπορούσαν ακόμα να βρίσκουν ευχαρίστηση στο να περιφέρονται με λεωφορείο σαν μια παρέα εκδρομείς το καλοκαίρι, ενώ ως απτό ανθρώπινο πλήθος, ως οντότητα από απτή σάρκα και ζεστό κόκκινο αίμα, δεν τους χώριζε από τη λήθη παρά μια λεπτότατη και εύθραυστη φέτα ζωής;

Gerhard Richter8

Το πρόγραμμα που προηγούνταν της πρόβας μόλις τελείωνε όταν έφτασα. Ένας ζωηρός κονφερανσιέ με σπορ πουκάμισο και χακί παντελόνι, όρθιος μπροστά στα άδεια καθίσματα της ορχήστρας, παρουσίαζε στο κοινό το τελευταίο από τα κομμάτια που θα ακούγονταν: έπαιζε αποσπάσματα του Ραχμάνινοφ σ’ένα μαγνητόφωνο και μιλούσε με ενθουσιασμό για “τους μελαγχολικούς, ρυθμικούς ήχους” των Συμφωνικών χορών. Κι αφού τελείωσε και το κοινό ξέσπασε σε χειροκροτήματα, κάποιος βγήκε από τα παρασκήνια, ξεσκέπασε τα τύμπανα κι άρχισε να τοποθετεί τις παρτιτούρες στα μουσικά ανσλόγια. Στην άλλη άκρη της σκηνής, εμφανίστηκαν δύο μηχανικοί σκηνής που μετέφεραν τις άρπες, κι έπειτα μπήκαν οι μουσικοί, που άρχισαν να περιφέρονται κουβεντιάζοντας μεταξύ τους, ντυμένοι όλοι σπορ, όπως και ο κονφερανσιέ: ένας ομποϊστής με γκρίζο φούτερ με κουκούλα, δυο κοντραμπασίστες με ξεβαμμένα τζιν, και μετά οι βιολονίστες, άντρες και γυναίκες ντυμένοι, θαρρείς, όλοι για σαφάρι από το κατάστημα Μπανάνα Ριπάμπλικ. Τη στιγμή που ο διευθυντής ορχήστρας έβαζε τα γυαλιά του -ένας διευθυντής ορχήστρας εκτάκτως προσκεκλημένος, ο Σέργκιου Κομισιόνα, ηλικιωμένος Ρουμάνος με πουκάμισο με όρθιο γιακά, λευκή φουντωτή χαίτη και μπλε εσπαντρίγιες στα πόδια -και το κοινό άρχισε ξανά να χειροκροτεί με παιδιάστικη ευγένεια, πρόσεξα τον Κόλμαν και τη Φιόνια που περνούσαν στο διάδρομο ψάχνοντας να βρουν θέσεις μπροστά.

Rachmaninov: Symphonic Dances – Jurowski/RCO(2007Live)

http://youtu.be/yhb5SRFoiUw

Οι μουσικοί έτοιμοι να μεταμορφωθούν από μια ομάδα φαινομενικά ατάραχων παραθεριστών σε πανίσχυρη, αβίαστη μουσική μηχανή, είχαν ήδη καθίσει και κούρδιζαν τα όργανα τους ενώ το ζευγάρι -η ψηλή ξανθιά με το οστεώδες πρόσωπο και ο λεπτός, όμορφος γκριζομάλλης άντρας, κοντότερος απ’αυτή στο ύψος αλλά και πολύ μεγαλύτερος στην ηλικία, παρά το ανάλαφρο αθλητικό βήμα του- κατευθυνόταν σε δύο κενά καθίσματα τρεις σειρές πιο μπροστά από μένα και γύρω στα έξι μέτρα πιο δεξιά μου.

artwork_images_75830_514659_gerhard-richter

Το κομμάτι του Ρίμσκι-Κόρσακοφ ήταν ένα μελωδικό παραμύθι για όμποε και φλάουτο, που το ακροατήριο βρήκε ακατανίκητη τη γλύκα του κι όταν η ορχήστρα έφτασε στο τέλος του πρώτου μέρους, ενθουσιώδη χειροκροτήματα ξεχύθηκαν και πάλι σαν ξέσπασμα αθωότητας από το πλήθος των ηλικιωμένων. Οι μουσικοί είχαν φέρει στην επιφάνεια τις νεότερες, τις πιο αθώες ιδέες μας για τη ζωή, την ακατάλυτη επιθυμία να ήταν τα πράγματα όπως δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ.

Valery Gergiev conducts Rimsky’s Scheherazade – The young prince and the princess

http://youtu.be/G6KUFbRfK30

[…] Καθώς δεν σηκώθηκαν για να ξεμουδιάσουν όση ώρα έκανε διάλειμμα η ορχήστρα και μεταφερόταν ένα πιάνο στη σκηνή -για το “2ο κονσέρτο για πιάνο” του Προκόφιεφέμεινα κι εγώ στη θέση μου. Μέσα στο περίπτερο έκανε λιγάκι ψύχρα, ψύχρα περισσότερο φθινοπωριάτικη παρά καλοκαιρινή, αλλά ο ήλιος που έλουζε την τεράστια έκταση με το γρασίδι ζέσταινε όσους είχαν προτιμήσει να απολαύσουν τη συναυλία απέξω, νεαρό ως επί το πλείστον ακροατήριο, εικοσάχρονα ζευγαράκια, μητέρες που κρατούσαν μικρά παιδιά, οικογένειες που έκαναν πικνίκ κι έβγαζαν ήδη τα φαγητά από τα καλαθάκια τους.

redblueyellow

[…] Kαι τότε εμφανίζεται ο Μπρόνφμαν. Μπρόνφμαν ο βροντόσαυρος! Ο κύριος Φορτίσιμο! Μπαίνει ο Μπρόνφμαν να παίξει Προκόφιεφ με τέτοιο ρυθμό και τέτοια τόλμη που βγάζει νοκ άουτ τη νοσηρότητα μου. Είναι τρομερά ογκώδης στο πάνω μέρος του κορμού, στοιχείο της φύσης κρυμμένο μες το φούτερ του, άνθρωπος που μπήκε στο Μουσικό Περίπτερο αφού ξέφυγε από τσίρκο όπου κάνει το μασίστα και θεωρεί το πιάνο γελοία πρόκληση για την κολοσσιαία δύναμή του, που τόσο απολαμβάνει. Ο Γεφίμ Μπρόνφμαν μοιάζει περισσότερο με κάποιον που ήρθε να μεταφέρει το πιάνο παρά με πιανίστα. Δεν είχα ξαναδεί άνθρωπο να ορμάει στο πιάνο όπως αυτός ο στιβαρός Εβραίος, ο αξύριστος και στρουμπουλός σα βαρέλι. Όταν τελειώσει, σκέφτηκα, το πιάνο θα είναι για πέταμα. Θαρρείς πως θα το σπάσει. Δεν το αφήνει να κρύψει το παραμικρό. Ό,τι έχει μέσα του θα βγει έξω, και θα βγει με ψηλά τα χέρια. Κι όταν βγαίνουν πράγματι, όταν βγαίνουν όλα, μέχρι τον τελευταίο παλμό, εκείνος σηκώνεται και φεύγει αφήνοντας μας λυτρωμένους. Χαιρετάει κουνώντας με σιγουριά το χέρι κι εξαφανίζεται, και μολονότι παίρνει μαζί του όλη τη φλόγα σαν προμηθεική δύναμη, οι ζωές μας φαντάζουν τώρα πια άσβεστες. Κανείς δεν πεθαίνει, κανείς! Κανείς, αν αυτό περνάει από το χέρι του Μπρόνφμαν!

Prokofiev: Piano Concerto n. 2 – Yefim Bronfman

http://youtu.be/CCeo1vyewEg

clouds-1982

[…] Η σκοπιμότητα δεν είναι κίνητρο με σκοτεινές ρίζες. Ο Κιμπλ ήταν ένας ακόμα από αυτούς που προσπαθούν να διορθώσουν το παρελθόν με ενδιαφέροντα, αν και λίγο θρασύ τρόπο: αναλαμβάνοντας οι ίδιοι την ευθύνη, με τη διαφορά όμως ότι δεν είχε δράσει τότε που έπρεπε -γι’αυτό κι εγώ είπα μέσα μου, για λογαριασμό του Κόλμαν: Ασ’τον να κουρεύεται.

Όταν ο Κιμπλ κατέβηκε από το βάθρο και σταμάτησε να χαιρετήσει δια χειραψίας τα τέσσερα παιδιά του Κόλμαν πριν ξαναγυρίσει στη θέση του, αυτή η απλή χειρονομία έκανε ακόμα πιο έντονη τη συγκίνηση που είχε προκαλέσει η ομιλία του. Τι θα συνέβαινε τώρα; Προς στιγμή δε συνέβει τίποτα. Σιωπή, το φέρετρο, το κατασυγκινημένο πλήθος. Έπειτα σηκώθηκε η Λίζα, ανέβηκε τα λίγα σκαλιά του αναλογίου και είπε: “Το τελευταίο μέρος από την Τρίτη Συμφωνία του Μάλερ”. Αυτό ήταν. Χρησιμοποιούσαν όλα τα μέσα. Έπαιζαν Μάλερ.

Υπάρχουν φορές που είναι αδύνατον ν’ακούσεις Μάλερ. Είναι τότε που σε ξεσηκώνει, σε συνταράσσει χωρίς σταματημό. Στο τέλος, κλαίγαμε όλοι.

Mahler: Symphony No 3, 6th movement (Valery Gergiev, London Symphony 

http://youtu.be/fevecMO0pKE

gerhard-richter3

[…] Η διαδρομή μέχρι το νεκροταφείο, τρεις δρόμους παρακάτω, μου έμεινε αξέχαστη κυρίως επειδή ήταν σαν να μην έγινε καθόλου. Τη μια στιγμή ήμασταν καθηλωμένοι από την άπειρη συγκίνηση του αντάτζιο του Μάλερ, από εκείνη την απλότητα χωρίς τερτίπια, χωρίς στρατηγική, που ξεδιπλώνεται, θαρρείς με το συσσωρευμένο ρυθμό της ζωής και με όλη την απροθυμία της ζωής να τελειώσει…τη μια στιγμή ήμασταν καθηλωμένοι από εκείνη την εξαίσια αντιπαράθεση μεγαλείου και οικειότητας που αρχίζει με την απαλή, μελωδική συγκρατημένη ένταση των συγχορδιών και μετά ανεβαίνει κατά κύματα ως το επιβλητικό απατηλό τέλος που καταλήγει στο πραγματικό, το παρατεταμένο και μνημειώδες τέλος…τη μια στιγμή ήμασταν καθηλωμένοι απ’αυτή την οργιαστική ελεγεία που δυναμώνει, υψώνεται, κορυφώνεται και ξανακατεβαίνει, που αντηχεί ατελείωτα με σταθερό ρυθμό ο οποίος δε μεταβάλλεται ποτέ, που μια υποχωρεί και μια επανέρχεται σαν πόνος ή επιθυμία που δεν λέει να σβήσει…τη μια στιγμή ήμασταν, χάρη στην αυξανόμενη επιμονή του Μάλερ, μέσα στο φέρετρο με τον Κόλμαν, συντονισμένοι με όλο τον τρόμο της αιωνιότητας και την παθιασμένη επιθυμία να ξεφύγουμε από το θάνατο, και ξαφνικά, άγνωστο πώς, καμιά εξηνταριά με εβδομήντα από μας βρεθήκαμε στο νεκροταφείο για να παρακολουθήσουμε την ταφή του, αυτή την αρκετά απλή τελετή, τη λογικότερη λύση του προβλήματος που θα μπορούσε κανείς νασκεφτεί αλλά παρ’ όλ’ αυτά ουδέποτε απολύτως κατανοητή: πρέπει να το δεις κάθε φορά για να το πιστέψεις.

Όλα τα έργα ανήκουν στον σπουδαίο εικαστικό Gerhard Richter,  http://www.gerhard-richter.com

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ, ΜΟΥΣΙΚΗ & ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s